آخرین ارسالی ها

مشاهده پروفایل کاربر

[font=tahoma]وقتي صحبت از ترافيک تهران مي‌شود مديران شهري مترو را تنها راه‌حل مناسب براي حل اين مساله معرفي مي‌کنند. چشم‌انداز‌هاي مترو که در برنامه‌ريزي‌هاي شرکت مترو و شهرداري تهران تعريف شده هم بر همين مبنا تنظيم شده‌اند. به همين دليل است که شهرداري تهران به دنبال سرعت دادن بيشتر به توسعه خطوط مترو در شهر تهران است.

نشريه دانستنيهاي گروه مجلات همشهري در شماره 12 از دور جديد انتشار خود، «ماشين حفار تونل شهري» را در بخش تکنولوژي معرفي کرده و پرونده اي براي اين وسيله کاربردي در ساخت تونل هاي مترو دارد؛ وسيله اي که به همت مديريت شهرداري و متروي تهران خريداري شده و اکنون در حال حفر تونل است.

علي رنجبران در توضيح ابتداي اين گزارش آورده است: تونل‌ها سنگ بناي اوليه و بستر توسعه خطوط مترو به حساب مي‌آيند. بدون تونل، مترو معنا نخواهد داشت. پس طبيعي است که سرعت حفاري و آماده‌سازي اين تونل‌ها تاثير مستقيم و زيادي بر توسعه مترو خواهد داشت. يکي از روش‌ها سرعت دادن به حفر تونل‌هاي مترو استفاده از دستگاه حفار يا TBM است. سرعت دستگاه‌ها حفر تونل در مقايسه با روش‌ها ديگر حفاري اين تونل‌ها درست مثل تفاوت بين راندن سر گاز يا تخته گاز است. البته سرعت يکي از مزايايTBM است واستفاده از آن ممکن است باعث ايجاد در دسر هم بشود. با اين همه سال‌هاست که در همه جاي جهان استفاده از آن رايج است.

در بخش دوم اين پرونده نيز ، کالبد شکافي دستگاه حفار صورت گرفته و تک تک اجزاي آن و کاربردهاي آن ، با تصاوير زيباي نشريه علمي و پرطرفدار «دانستنيها» شرح داده شده است. تاريخچه اين دستگاه کارآمد و جالب نيز ار ديگر بخش هاي اين پرونده است.

بخش اول اين پرونده در ادامه مي آيد. براي خواندن نسخه کامل اين پرونده و ده ها گزارش خواندني ديگر، شماره نيمه دوم شهريور ماه را در روزنامه فروشي ها خواهيد يافت.تونل هاي مترو از جولان TBM بوده است. اولين نمونه اين دستگاه چند ماهي مي‌شود که زير خيابان‌ها و ساختمان‌ها شهر مشغول حفر نيمه شمالي خط هفت متروي تهران است. در حقيقت استفاده از اين دستگاه را مي‌توان سر‌آغازي دوباره براي شتاب بخشيدن به مترو دانست. البته قبل از تهران شهر‌هاي تبريز و اصفهان هم از اين دستگاه براي توسعه خطوط مترو بهره گرفته بودند. اصفهاني مخصوصا با اين دستگاه به خوبي آشنا هستند و جنجال‌هاي ناشي از عبور اين دستگاه از زير زاينده‌رود به خوبي در خاطرشان مانده است. جنجالي که عاقبت بدي نداشت و خط مترو با چند صد متر انحراف به مسيرش ادامه داد.

اما در تهران اولين بار است که از اين دستگاه استفاده مي‌شود. دستگاه TBM «اي‌پي‌بي» که يکي از جديد‌ترين و مدرن‌ترين دستگاه‌هاي حفر تونل در دنياست وعلاوه بر سرعت، مزاياي ديگري هم دارد.
[b] سپر ضد خاک

«دستگاه TBM اي‌پي‌بي ‌نوعي دستگاه حفاري است که علاوه بر حفاري سريع اين کار را به مطمئن‌ترين شکل ممکن انجام مي‌دهد. يعني اگر تا ديروزنگران عبور تونل از زير شهر بوديد ديگر جاي نگراني نيست.‌اي پي بي‌به معناي متعادل‌کننده فشار زمين است. يعني تا وقتي پاي اين دستگاه در ميان است نه جايي نشست مي‌کند و نه بالازدگي خاک به وجود مي‌آيد.» اين را مهندس بلوچيان مدير تجهيزات خط 7 مترو به دانستنيها مي‌گويد.

دستگاه TBM اي‌پي‌بي مثل بقيه انواع مشابه از يک صفحه گردان مجهز به مته در جلو تشکيل شده است. اين قسمت با فشار جک‌ها پشت سر به جلو رانده شده و خاک و سنگ را مي‌تراشند. خاک و سنگ تراشيده شده به داخل دستگاه آورده مي‌شودو از انتهاي آن يعني 100 متر عقب‌تر به بيرون تونل برده مي‌شود. به جز يک متر ابتدايي که صفحه گردان روي آن نصب شده است بقيه قسمت‌هاي تونل ابتدا با سپر‌هاي موقت دستگاه و سپس با جداره‌هاي بتني پوشيده شده و مواد پر‌کننده بين بتن و خاک ترزيق مي‌شود.

به اين ترتيب خاک مجالي براي ريزش يا نشست پيدا نمي‌کند. اما در جلويي‌ترين قسمت اين تي بي‌ام‌ها محفظه‌اي قرار دارد که خاک کنده شده درون آن جمع مي‌شود. بلوچيان مي‌گويد:« سيستم اين ماشين طوري طراحي شده که با استفاده از فشار همين خاک و همين طور فشار هواي تزريقي مي‌تواند فشار زمين را متعادل کند» اين مساله باعث مي‌شود که حفاري تونل با اين دستگاه کم خطر و مطمئن باشد و هيچ اثري روي زمين از آن بجا نماند.
مسير يک طرفه TBM

با همه ويژگي‌هاي دستگاه حفارمکانيزه استفاده از اين دستگاه‌ها ممکن است مشکل‌ساز باشد. جالب است بدانيد که مسير TBM يک طرفه است. يعني اين دستگاه عريض و طويل دنده عقب ندارد. اگر در مسيرش به مانعي سخت بر خورد کند هيچ راه بازگشتي وجود ندارد. اگر از مسيرش منحرف بشود هم هيچ روشي براي برگشت و اصلاح مسير آن در نظر گرفته نشده است.

در حقيقت فرض سازندگان بر اين است که استفاده‌کنندگان از اين دستگاه از حداقل تکنولوژي براي هدايت صحيح و درست آن بهره‌مند هستند. اما اگر يکي از اين اتفاقات بيفتد يا بايد قيد دستگاه را زد و رهايش کرد تا زير زمين دفن شود يا اينکه کج شدن مسير رابه جان خريد. درست مثل اتفاقي که در تونل متروي اصفهان افتاد و بالاخره بعد از مدت‌ها بحث مسير مترو عوض شد.

در حقيقت مجريان طرح تصميم گرفتند به جاي رها کردن دستگاه در زير زمين زيان ناشي از تغيير مسير را متحمل شوند. اما جالب است بدانيد مطابق آمار‌ها در دهه گذشته بيشترين آمار گيرکردن TBMها مربوط به کشور‌هايي بوده که تکنولوژي ساخت اين دستگاه را ندارند. آخرين آن هم در مصر اتفاق افتاد. يکي از TBMهاي متروي شهر قاهره به دليل ريزش خاک در زير زمين مدفون شد. دست آخر چون مدفون شدن اين دستگاه کل پروژه مترو را تهديد مي‌کرد مسؤولان ناچار شدند تمام خاک بالاي آن را بردارند تا جسد دستگاهشان را بيرون بکشند. در واقع با همه پيشرفت‌ها هنوز هم TBM يک دستگاه صددرصد مطمئن نيست.
[/B][/font]

حالت موضوعی \| حالت خطی حفار متروي تهران + عکس
نویسنده	پیام